Genel
_____________________________________________________________________________________________________________ Sosyalist Kültür olarak, Tricontinental Araştırma Merkezi (Tricontinental Research Center)’nin yayımladığı 9. Haber Bülteninin Türkçe çevirisini okuyucularımızın ilgisine sunuyoruz. Marksist tarihçi Vijay Prashad tarafından kaleme alınan ve Sosyalist Kültür Çeviri Grubu Direktörü Gasssan Doğan tarafından İngilizceden çevrilen bu metinde ABD emperyalizmine karşı Küresel Güney ülkelerinin ulusal kurtuluşçu marksist mücadelesine dair...
Prof. Dr. Bilsay Kuruç tarafından 21. Yüzyıl Planlama Grubu’nda, Doğan Avcıoğlu’nun 100. Doğum Yıldönümü için yayımlanan yazıyı hocamızın izni ve onayı doğrultusunda Sosyalist Kültür okuyucularının ilgisine sunuyoruz. Cumhuriyet’le doğan kuşak 1920’lilerdir. Cumhuriyet’in İkinci Kuşağıdır. Cumhuriyet’in tarihselliğini, onun gelişmesi içinde öğrenerek, kavrayarak büyüdüler. Büyürken dokuya dönüştüler, bunun taşıdığı sorumluluğu bir doğal...
Bizim kuşağımız denk gelmedi ancak eski filmlerde veya büyüklerimizin aktarımlarında mutlaka denk geldiğimiz bir tiplemedir; elindeki balya kağıtlarla gazete satan çocuk imgesi. Hani şu sokakları arşınlayıp “Yazıyor, yazıyor, yazıyor” diye günün ilginç haber ve olaylarını yoldan geçenlere haber vermeye çalışan çocuktan bahsediyorum. Durum bildirimini aktarmaya çalışan, “yazıyoor” diye bağırdıkça çevresindeki...
Her geçen gün MESEM’li, meslek liseli veya lise eğitimini tamamlayamamış çırak gençlerimizi birer birer kaybediyoruz. Türkiye’de artık gençler rahat yaşamak pahasına illegal işlere mecbur bırakılıyorlar. Bunun dışında kalmak isteyen temiz gençler ise düzgün bir hayat yaşamak için sadece önlerinde ucuz işçi olma veya adam kayırmayla bir şekilde kendini memuriyete atmakta...
Elinizdeki dergi, fabrikalarındaki dişliler arasında can veren emekçilerimizin, madenleri, ormanları, kentleri ve en sonunda hürriyeti emperyalizme peşkeş çekilen yurdumuzun ve şehirlerimizde yükselen yeni seslerin bir saptamasını yapmak ve emekten yana bir bakış sunmak niyetindedir. Memleketimizde şartları gün geçtikçe ağırlaşan sermaye diktatörlüğü altında her geçen gün canından olan yurttaş, yeni arayışlar...
2025 yılının başında emperyalizmin Suriye’yi parçalaması sonrası başlayan süreç, Türkiye’nin iç siyasetinde AKP-MHP-DEM iş birliğiyle emperyalizmin bölgedeki planlarıyla uyumlu yeni bir “çözülme” sürecinin başlatılmasına yol açtı. Lozan Antlaşması’nı, 1924 Anayasası’nı ve ulus devlet yapısını tartışmaya açan yeni iktidar dizilimi, “Osmanlı millet sistemi”, “Türk-Kürt-Arap birliği” vb. söylemler etrafında emperyalizme bağımlılık ve Cumhuriyet Devrimi düşmanlığında buluşmuş oldu. Daha geniş halini komisyon masalarına kimi sol/sosyalist partilerin de dahil...
Son dönemde başta üniversite gençliği olmak üzere büyük ölçüde ülkenin genç kuşakları tarafından başlatılıp yürütülen yayın faaliyetleri hepimizi mutlu etmekte, özellikle, ilerici siyasetlerin entelektüel ve pratik alanda gelişimini sağlamaya dönük tartışmaların ülke gençliği tarafından ilgiyle karşılanması Sosyalist Kültür olarak umudumuzu ve çalışma enerjimizi artırmaktadır. Sosyalist Kültür’ü kurduğumuz günden itibaren, gençliğe...
Ernst Thälmann denildiğinde genellikle akla, Almanya’da faşizmin yükselişi sırasında sol içi bölünmelerde etkili olmuş bir parti lideri gelir. Bununla birlikte, Thälmann’ı faşizme gidişin “başlıca nedenlerinden biri” olarak sunmak tartışmalıdır; mesele, ekonomik bunalım, Weimar siyasal yapısının kırılganlığı, milliyetçi-militarist gelenek ve sermaye çevrelerinin desteği gibi çok boyutlu etkenlerle açıklanmalıdır. Yine de konuya...
“…sosyalistler yurt kavramına yüz çevirmezler, tersine ulusun bağımsızlığı tehlikeye girince dört elle sarılırlar ona…” Jean Jaurés Sosyalizm, temelde enternasyonalist bir ideoloji olarak, sınıfsız ve sömürüsüz bir dünya hedefler; ancak bu hedefe ulaşma sürecinde ulus-devletin rolü, sosyalist hareketlerin tarihsel pratiğinde ve teorik yazınında farklı açılardan ele alınmıştır. Komünizmin teorisyenleri Karl Marx...
Sosyalizm, yalnızca ekonomik düzenin ya da üretim ilişkilerinin dönüşümüne dair bir mücadele değil, aynı zamanda insanın kendini yeniden inşa ettiği, toplumsal ilişkilerin ahlâki ve insani bir zeminde yükseldiği mücadele sürecidir. Bu süreçte devrimci ahlâk, karakter, fedakârlık ve yoldaşlık; sosyalist hareketin ruhunu oluşturan temel taşlardır. Ancak bu değerler yalnızca bireysel erdemler...
Yetkililerin yangınlarla ilgili yaptığı son açıklamalar, Türkiye’nin sırtındaki kamburluğun sebeplerinden birini bir kez daha gün yüzüne çıkardı: özelleştirmelerin ihaneti. Yetkililerin ifadelerine göre, İzmir’deki yangınların birçoğu elektrik hatlarından kaynaklanan kıvılcımlar nedeniyle başlamış. Bu durum, yalnızca bir teknik arıza meselesi değil aynı zamanda yıllardır süren özelleştirme politikalarının, devletin yetersiz müdahalelerinin ve etkili...
Türkiye’nin sokaklarında yükselen öfkeli çığlıklar, bir kez daha tarihsel bir dönüm noktasının eşiğinde olduğumuzu hissettiriyor. Böyle bir dönüm noktasında denk geldiğim Sosyalist Kültür’ün 1 Temmuz 2025’te paylaştığı bildiri, bir devrimci olarak içimdeki umudu daha da harladı ve yazma isteği uyandırdı. Bu metin, halkın egemenliğini geri alma mücadelesinde az ama öz...
Bugünün Türkiye’si, hızlı kalkınma hayali ile mahkum edildiği kapitalist düzenin yarattığı derin bir krizin pençesindedir!Emperyalizmin iş birlikçisi olan yerli burjuvazi; işçi sınıfını yoksullukla, köylüyü topraksızlaştırmayla, gençliği ise işsizlikle boğmaktadır. Fabrikalar yabancı sermayenin yağma alanına dönüşmüş, doğa ve yer altı kaynakları rantçıların elinde yok edilmektedir. Halkın alın teriyle sermaye sınıfının kasalarında...
2025 Türkiye’sinde iki ilerici güçten bahsedebiliriz: sol-Kemalistler ve Sosyalistler. Gerçi Kemalizmin sol ve sağ diye ayrıştırılabileceğini sanmamakla birlikte güncel tartışmalarda böyle bir kullanım olduğu için bu yazıda da aynen böyle bahsedeceğim. İlericilik nedir, ilerici güçler nelerdir ve neden birleşmelidirler? Bu yazı temel olarak bu 3 soruya cevap arıyor. Öncelikle ilericilik...
“Bir şarkı olmalı, özlemi söyleyen Bu koyu günlerden yarına ses veren” Türkiye’de son 30 yılda sol’a atfedilen birçok söylem, kavram ve anlam esasında, solun kendi içerisinde yaşadığı ciddi bir yabancılaşmanın ürünüydü. 1960’lardan önce “umacı” olarak görülen, 1960’lardan sonra kitleselleşmeye başlayan, 1970’lerde ciddi bir güç haline gelen ve bunun karşısında 1980...
Yeni bir kültür inşa etmek için çıktığımız bu yolda, Rus Devrimi’nin önderliğinden Dünya Devrimi’nin önderliğine uzanmış bir yaşama sahip olan Lenin’in gözünden Türkiye’deki sosyalist kültürü, Türkiye’nin sosyalist kültürünü ve Türkiye’de hakim olan kültürün sosyalist kültür ile alakasına değinmek istiyorum. Bazı sağ ve liberal görüşlü bakışların propagandaları vesilesi ile Türkiye’de sol...
1905 Devrimi, istenilen başarıya her ne kadar ulaşmamışsa da Rusya’daki toplumsal muhalefet giderek güçlenmeye başlamıştır. I. Dünya Savaşı’nın getirdiği olumsuz koşullara, bir de boğazların kapalı olması nedeniyle yaşanan gıda tedarik krizi ve ekonomik sıkıntılar eklenince, Rusya yeni bir ihtilal havasına girmiştir. 22 Ocak 1917 günü, 1905 Devrimi’nin yıldönümünü anmak amacıyla...