Sosyalizm Yolunda Devrimciliğin Özü – Halkın Dostu

Sosyalizm, yalnızca ekonomik düzenin ya da üretim ilişkilerinin dönüşümüne dair bir  mücadele değil, aynı zamanda insanın kendini yeniden inşa ettiği, toplumsal ilişkilerin ahlâki ve insani bir zeminde yükseldiği mücadele sürecidir. Bu süreçte devrimci ahlâk, karakter, fedakârlık ve yoldaşlık; sosyalist hareketin ruhunu oluşturan temel taşlardır. Ancak bu değerler yalnızca bireysel erdemler olarak kalmaz; halkla kurulan bağın niteliği, mücadelenin başarısını ve toplumsal dönüşümün derinliğini belirler. Buna karşın kibir, küçük burjuva alışkanlıklar, ideolojik sapmalar ve kişisel çıkarlar, devrimciliğin özüne aykırıdır ve halkla olan bağı zehirler. Son zamanlarda devrimciliğin ruhuna aykırı tutumların göze çarpması, bu kavramların sosyalist mücadeledeki yerini ve halkla ilişkinin önemini yeniden ele almayı zorunlu kılıyor.

Devrimci ahlâk, sosyalist mücadelede bireyin kendi varlığını kolektif amaç uğruna dönüştürme iradesidir. Bu, yalnızca doğru olanı yapmak değil, aynı zamanda bu doğrunun halkın kurtuluşu için bir araç olduğunu kavramaktır. Devrimci, kendini halkın bir parçası olarak görür; onun acıları, umutları ve öfkesiyle bütünleşir. Che Guevara’nın “Gerçek devrimci, büyük bir sevgiyle hareket eder” sözü, bu ahlâkın özünü yansıtır.[1] Bu sevgi, soyut bir idealizm değil, somut bir pratiktir;emekçinin alın terine saygı, yoksulun çaresizliğine öfke, ezilenin direnişine omuz verme. Ancak bu ahlâk, kişisel fedakârlık olmadan mümkün değildir. Fedakârlık, devrimcinin konfor alanını terk etmesi, bireysel çıkarlarını kolektif hedefler uğruna bir kenara bırakmasıdır. Bu, bir lütuf değil, devrimci olmanın zorunlu bir parçasıdır. Zira sosyalizm, bireyin kendi benliğini yüceltmesi değil, onu halkın ortak mücadelesinde eritmesidir.

Yoldaşlık, bu ahlâki zeminin toplumsal ifadesidir. Yoldaşlık, yalnızca ortak bir hedef için yan yana durmak değil, birbirine karşı dürüstlük, güven ve dayanışma demektir. Bir yoldaş, diğerinin eksiğini tamamlar, hatasını eleştirir, zaferini paylaşır. Ancak bu bağ, eşitlikçi bir ilişki üzerine kurulur; hiyerarşi, statü ya da kişisel üstünlük arayışı yoldaşlığı zehirler. Sosyalist mücadelede yoldaşlık, halkla kurulan bağın bir yansımasıdır. Devrimci, halktan kopuk bir elit ya da kurtarıcı değildir; halkın içinden doğar, onunla birlikte öğrenir ve dönüşür. Bu nedenle devrimcinin halkla bağı, yalnızca stratejik bir ittifak değil, ahlâki bir zorunluluktur. Halktan kopuk bir devrimci, ne kadar bilgili ya da kararlı olursa olsun eninde sonunda kendi gölgesine yenik düşer.

Ancak devrimci ahlâkın ve yoldaşlığın önündeki en büyük tehditlerden biri, kibir ve küçük burjuva alışkanlıklardır. Kibir, devrimcinin kendini halktan üstün görmesi, onun mücadelesini küçümsemesi ya da kendi bilgisini mutlaklaştırmasıdır. Bu, sosyalist hareketin ruhuna aykırıdır; çünkü sosyalizm, halkın kolektif iradesine dayanır, bir avuç “aydın”ın hegemonyasına değil. Küçük burjuva alışkanlıklar ise bireycilik, konformizm ve gösteriş gibi tutumlarla kendini gösterir. Devrimci, lüks bir yaşam tarzına özenerek ya da kişisel başarıyı merkeze alarak halktan kopar. Bu alışkanlıklar, devrimcinin halkla kurduğu bağı zayıflatır çünkü halk samimiyetsizliği ve yapaylığı anında fark eder. Bir devrimcinin halkla bağı; onun sade yaşamında, alçakgönüllülüğünde ve emeğe duyduğu saygıda görünür olur. Aksi takdirde devrimci halk için değil, kendi egosu için mücadele eden bir figüre dönüşür.

İdeolojik sapmalar da devrimciliğin özüne zarar verir. Dogmatizm, sekterlik ya da oportünizm sosyalist hareketi bölerek halkın güvenini sarsar. Dogmatizm, gerçekliği sabit kalıplara hapsetmek; sekterlik, farklı mücadele biçimlerini dışlamak; oportünizm ise ilkesizce güç peşinde koşmaktır. Bu sapmalar, devrimcinin halkla bağını koparır  Çünkü halk, ideolojik tartışmalardan çok, somut sorunlarına çözüm arar. Devrimci, halkın gerçekliğini anlamak ve ona uygun çözümler üretmek zorundadır. İdeolojik sapmalar, bu gerçekliği göz ardı ederek devrimciliği bir entelektüel egzersize indirger. Oysa sosyalizm, teorinin pratiğe dönüştüğü bir mücadele alanıdır; halkın yaşamından kopuk bir teori, devrimci olmaktan çıkar.

Kişisel çıkarlar ise devrimciliğin en sinsi düşmanıdır. Çıkar, devrimciyi halktan uzaklaştırır, onu bir kariyerist ya da fırsatçıya dönüştürür. Sosyalist mücadele, kişisel kazanç için değil, kolektif kurtuluş için vardır. Çıkar peşinde koşan bir devrimci, halkın gözünde güvenilmez bir figür haline gelir. Halk, devrimcinin samimiyetini onun eylemlerinde, yaşam tarzında ve tutarlılığında arar. Eğer devrimci, halkın çektiği acıları paylaşmıyor, onunla aynı zorluklara göğüs germiyorsa halkın gözünde bir yabancıdır. Bu kopuş, sosyalist hareketin meşruiyetini zedeler.Çünkü halk, kendi çıkarlarını değil, devrimcinin kişisel hırslarını görür.

Peki tüm bunlara karşın, devrimci ahlâk, fedakârlık ve yoldaşlık, halkla devrimci hareket arasındaki bağı nasıl etkiler? Devrimci ahlâk, fedakârlık ve yoldaşlık, halkın devrimci harekete olan güvenini pekiştirir. Halk, devrimcinin samimiyetini, onun kendi yaşamına dokunan eylemlerinde bulur. Bir devrimci, halkın dilini konuşuyor, onun dertlerini paylaşıyorsa halk da ona kulak verir. Ancak kibir, küçük burjuva alışkanlıklar, ideolojik sapmalar ve çıkarlar, bu bağı koparır. Halk, devrimcinin kendisini anlamadığını, onunla eşit olmadığını hissettiğinde mücadele yalnızlaşır. Sosyalist hareket, halkın katılımı olmadan bir avuç insanın hayali olmaktan öteye gidemez. Bu nedenle, devrimci ahlâk ve yoldaşlık; yalnızca bireysel bir mesele değil, aynı zamanda halkın devrime olan inancını diri tutmanın bir yoludur.

Sonuç olarak sosyalist mücadele, devrimci ahlâkın, karakterin, fedakârlığın ve yoldaşlığın ete kemiğe büründüğü bir alandır. Bu değerler, devrimcinin halkla bağını güçlendirir; kibir, küçük burjuva alışkanlıklar, ideolojik sapmalar ve çıkarlar ise bu bağı zehirler. Devrimci, halkın bir parçası olarak, onunla birlikte büyür, öğrenir ve dönüşür. Sosyalizm, yalnızca bir ekonomik düzen değil, insanın bireycilik zincirlerini kırarak halkla ve emekle yeniden birleştiği bir ahlâk savaşımıdır. Bu devrim ancak samimiyetle, fedakârlıkla ve yoldaşlıkla mümkün olur. Halk, devrimcinin aynasıdır; devrimci, halkın gözlerinde kendini görür ve bu bakışta, kendi ahlâkının sınandığını bilir.

[1] Ernesto Che Guevara, Sosyalizm ve İnsan.